Căn phòng hiếm khi im như ta tưởng. Có tiếng quạt quay, tiếng xe ở xa, tiếng bước chân ngoài hành lang, tiếng chim lẫn trong khoảng trời. Phần lớn thời gian, những âm thanh ấy đi ngang qua mà không được nhận biết vì tâm trí đang bận với một cuộc đối thoại cũ hoặc một việc chưa đến. Thực tập nghe âm thanh trong ba phút là cách rất nhẹ để mở lại cánh cửa giác quan.
Bạn không cần chờ một nơi thật yên. Thực ra, một nơi có âm thanh đời thường lại phù hợp hơn. Mục đích không phải tạo ra sự tĩnh lặng hoàn hảo, mà là tập có mặt với điều đang có. Khi chú ý đặt xuống tai, thế giới bỗng bớt là phông nền và trở thành một dòng sống đang chuyển động quanh ta.
Bắt đầu bằng tư thế vừa đủ
Hãy ngồi hoặc đứng ở tư thế thoải mái. Không cần nhắm mắt nếu điều đó làm bạn căng thẳng; chỉ cần nhìn nhẹ xuống một điểm. Đặt một khoảng thời gian ba phút. Trước khi bắt đầu, thở ra chậm một lần và tự nhắc: trong ba phút này, mình không cần giải quyết gì cả.
Âm thanh đầu tiên có thể rất gần: tiếng điều hòa, tiếng vải áo chạm khi bạn cử động, nhịp thở của chính mình. Đừng cố tìm âm thanh thú vị. Chỉ ghi nhận thầm: “nghe”. Rồi để âm thanh đến và đi. Nếu muốn, bạn có thể nhận ra nó gần hay xa, liên tục hay ngắt quãng, cao hay trầm. Không cần gọi đúng tên của mọi thứ.
Khi một ý nghĩ chen vào, chẳng hạn “tiếng này thật khó chịu” hoặc “mình đang làm đúng chưa”, hãy nhận ra đó là suy nghĩ. Không cần đuổi nó đi. Chỉ dịu dàng trở lại với một âm thanh đang có. Mỗi lần quay về không phải thất bại của sự tập trung; đó chính là động tác của sự thực tập.
“Âm thanh không đòi ta giữ lại. Nó chỉ mời ta nhận ra rồi để nó đi.”
Nghe mà không chọn lựa
Ta thường chỉ muốn nghe điều dễ chịu và chống lại điều làm mình phiền. Nhưng đời sống không chỉ có tiếng mưa hay tiếng nhạc dịu. Có tiếng còi, tiếng máy khoan, tiếng người nói lớn. Trong ba phút này, thử không vội xếp âm thanh nào vào loại tốt hoặc xấu. Nó chỉ là một rung động đến tai rồi qua đi.
Thái độ không chọn lựa ấy có thể làm tâm bớt căng. Ta không cần thích tiếng ồn, cũng không cần giả vờ nó không tồn tại. Ta chỉ bớt thêm một lớp phản ứng lên điều đang xảy ra. Từ đây, nếu thật sự cần đóng cửa sổ, đổi chỗ ngồi hay nghỉ ngơi, ta sẽ làm với sự bình tĩnh hơn.
Sau ba phút, đừng vội đánh giá buổi thực tập là thành công hay không. Chỉ nhận ra thân và tâm đang thế nào. Có thể vai đã hạ xuống một chút. Có thể đầu óc vẫn nhiều ý nghĩ, nhưng bạn đã có một khoảng ngắn không chạy theo chúng. Chừng ấy đã đủ.
Bạn có thể làm bài thực tập này trước khi bắt đầu công việc, trong lúc chờ nước sôi, hoặc sau một cuộc gọi căng thẳng. Ba phút không làm ngày dài hơn, nhưng giúp ta nhớ rằng hiện tại vẫn đang ở đây — qua tiếng gió, tiếng chân, và cả khoảng yên giữa hai âm thanh.