Cuối buổi họp, một người trong nhóm nói: “Tháng này tôi làm chẳng được gì.” Anh vừa hoàn thành một phần việc khó, đã ở lại hướng dẫn người mới, nhưng vì hai mục tiêu lớn chưa đạt nên chỉ nhìn thấy phần thiếu.
Nhìn lại bản thân cần sự thành thật, nhưng thành thật không có nghĩa là chỉ giữ lại những bằng chứng chống lại mình.
Thành thật với cả hai phía
Tự đánh giá thiếu công bằng thường đi theo một chiều. Ta nhớ lần lỡ hẹn, quên việc, nói quá lời; ta quên những lần đã sửa, đã hỏi lại, đã làm phần khó mà không ai nhìn thấy.
Thành thật hơn là đặt hai câu hỏi cạnh nhau: “Điều gì chưa ổn?” và “Điều gì đã được giữ gìn?” Câu thứ hai không làm nhẹ câu thứ nhất. Nó giúp ta thấy toàn cảnh để biết mình cần sửa ở đâu, thay vì kết luận mơ hồ rằng bản thân không ra gì.
Một người có thể chưa biết sắp xếp thời gian nhưng lại đáng tin khi đã nhận việc. Một người có thể phản ứng nóng nhưng đã bắt đầu biết xin lỗi sớm hơn. Đánh giá một con người bằng một lỗi đều là cách nhìn quá hẹp.
Rộng lượng không phải bỏ qua
Rộng lượng với mình không có nghĩa biến mọi sai sót thành chuyện không đáng kể. Nếu đã làm ai tổn thương, ta vẫn cần nhận trách nhiệm. Lòng rộng lượng chỉ ngăn ta thêm một lớp trừng phạt không giúp ích: tự nhục mạ, phóng đại lỗi lầm, hoặc nhắc lại nó để chứng minh mình đã đau đủ.
Ta có thể nói: “Việc này mình làm chưa tốt, và mình cần sửa bước này.” Câu ấy khác với “Mình luôn làm hỏng mọi thứ.” Câu đầu mở ra hành động; câu sau đóng lại khả năng thay đổi.
Cuối tháng, thử viết bốn mục: điều đã làm được, điều chưa làm được, điều mình hiểu thêm, và một điều sẽ thử trong tuần tới. Dùng ví dụ cụ thể thay vì tính từ chung chung. Đọc lại như đang đọc lời nhận xét dành cho một người mình quý.
Sự thành thật giúp ta không trốn khỏi trách nhiệm. Lòng rộng lượng giúp ta không biến trách nhiệm thành xiềng xích. Hai điều ấy đi cùng nhau, để việc nhìn lại trở thành một cách bước tiếp.
Đọc thêm Có những bước lùi cần nhiều can đảm.