Chương 17 nói về những kiểu lãnh đạo khác nhau: có người được dân gần gũi, có người bị sợ, có người bị khinh. Hình ảnh đẹp nhất là người lãnh đạo gần như không phô bày mình; khi việc hoàn thành, mọi người cảm thấy “chúng tôi tự làm được”. Đây là một gợi ý sâu cho bất cứ ai đang giữ vai trò dẫn dắt, dù trong gia đình, nhóm làm việc hay một lớp học.
Bản tiếng Hán
太上，下知有之；其次，親而譽之；其次，畏之；其次，侮之。信不足焉，有不信焉。猶兮其貴言。功成事遂，百姓皆謂我自然。
Trao khả năng thay vì trao sự phụ thuộc
Người dẫn dắt dễ rơi vào hai cực: kiểm soát mọi việc để chứng tỏ năng lực, hoặc bỏ mặc vì ngại trách nhiệm. Chương 17 chỉ một con đường khác: có mặt vừa đủ, nói năng cẩn trọng, tạo định hướng và điều kiện để người khác phát huy phần của họ.
Một người quản lý tốt không làm thay hết cho nhóm. Một người cha mẹ tốt không quyết định thay mọi lựa chọn của con. Một người bạn tốt không giữ vai trò cứu hộ mãi mãi. Họ giúp người khác nhìn rõ khả năng, nhận trách nhiệm và học từ kết quả của mình.
Lời nói có trọng lượng
Lão Tử nhắc đến sự quý trọng lời nói. Khi hứa quá nhiều hoặc nói để gây ấn tượng, lời nói mau mất giá trị. Trái lại, một lời ngắn nhưng được giữ trọn có thể tạo niềm tin lâu dài. Dẫn dắt không chỉ nằm ở điều ta nói, mà ở không khí ta tạo ra để người khác dám nói thật.
Hôm nay, nếu đang giúp ai đó, hãy thử bớt đưa ngay câu trả lời. Có thể hỏi: “Bạn thấy bước tiếp theo là gì?” hoặc “Bạn cần mình hỗ trợ phần nào?” Câu hỏi ấy không làm ta bớt hữu ích; nó tôn trọng khả năng tự lớn lên của người đối diện.