Chương 49 nói người có Đạo không giữ một cái tâm cố định cho riêng mình, mà lấy lòng người làm lòng mình. Câu ấy không có nghĩa là ta phải đổi ý theo mọi đám đông hoặc đánh mất nguyên tắc. Nó nói về khả năng không đóng kín tâm mình trong những phán xét đã có sẵn.

Lão Tử viết: với người tốt thì tốt, với người chưa tốt cũng đối đãi bằng sự tốt; với người đáng tin thì tin, với người chưa đáng tin cũng gieo một phần tin. Đây là một cách nhìn rất khó, bởi nó không phủ nhận sự thận trọng mà từ chối để tổn thương của người khác quyết định toàn bộ cách ta trở thành người.

Rộng lòng mà vẫn sáng suốt

Mở lòng không đồng nghĩa với dễ dãi. Ta vẫn cần ranh giới, vẫn cần gọi tên điều sai và bảo vệ điều đúng. Nhưng ranh giới có thể được đặt bằng sự điềm tĩnh, thay vì bằng ý muốn làm đau lại.

Khi gặp một người khác mình, ta có thể tập nhìn họ trước khi vội xếp họ vào một nhãn nào đó. Mỗi lần làm được như vậy, tâm ta rộng thêm một chút — và chính mình cũng có thêm cơ hội được người khác nhìn bằng sự rộng lượng ấy.

“Tâm rộng không làm ta mất phương hướng; nó giúp ta không đánh mất người trong khi giữ điều mình tin.”