Trước khi mở máy tính, Phương thường nhìn qua danh sách việc cần làm rồi bấm vào mục nào có thông báo mới nhất. Mười phút sau, cô đã đọc ba cuộc trò chuyện, trả lời một câu hỏi và quên mất mình mở máy để làm gì.
Một buổi sáng, cô đặt hai bàn chân xuống sàn và nói thầm một câu ngắn: “Trong hai mươi phút tới, mình đọc lại phần mở đầu.” Câu ấy không làm ngày bớt việc, nhưng giúp cô nhận ra lúc tay chuẩn bị mở một cửa sổ khác. Cô có thể chọn tiếp tục hoặc quay về.
Ý định không phải lời thề
Ý định khác với lời hứa phải hoàn thành hoàn hảo. Nó giống một hướng nhìn trước khi bước đi. “Tôi sẽ làm cho xong tất cả” thường quá lớn, khiến ta căng ngay từ đầu. “Tôi sẽ ở cùng việc này trong mười lăm phút” cụ thể hơn và có thể kiểm chứng bằng trải nghiệm.
Một ý định tốt có ba phần: việc đang làm, khoảng thời gian hoặc điểm dừng, và cách trở lại khi bị xao lãng. Chẳng hạn: “Mình sẽ sắp xếp năm tệp trong mười phút; khi nhận ra đang lướt sang việc khác, mình quay lại tên tệp trước mặt.” Không cần câu chữ đẹp. Câu càng gần với việc thật, càng dễ dùng.
Chuẩn bị và thực hành
Trước khi bắt đầu, đặt vật cần thiết trong tầm tay và để điện thoại ngoài vùng nhìn thấy nếu có thể. Ngồi hoặc đứng ở tư thế không gây đau. Nhận biết một hơi thở tự nhiên, rồi nói thầm ý định một lần.
Trong lúc làm, xao lãng chắc chắn sẽ xuất hiện. Có thể là âm thanh, một ý nghĩ, cảm giác nôn nóng hoặc ký ức về việc khác. Khi nhận ra, đừng biến khoảnh khắc ấy thành lỗi. Gọi tên thật ngắn: “đang nghĩ”, “đang lo”, “đang muốn kiểm tra”. Sau đó quay về bước nhỏ trước mặt.
Nếu cơ thể mỏi hoặc tâm quá căng, hãy dừng và điều chỉnh. Thực hành chú ý không yêu cầu ta ép mình chịu khó chịu. Ta có thể đứng dậy uống nước, đổi tư thế hoặc chọn một việc nhẹ hơn. Ý định là sự chăm sóc hướng đi, không phải cái roi để thúc.
Kết thúc đúng điểm đã định. Ghi một dòng: đã làm đến đâu, điều gì kéo mình đi, và bước tiếp theo là gì. Đừng chấm điểm phẩm chất của bản thân. Việc quay lại một lần cũng đã là phần của bài tập.
Hôm nay, trước một việc kéo dài từ mười đến hai mươi phút, hãy thử đặt một ý định bằng một câu. Rồi quan sát không phải mình có tập trung tuyệt đối hay không, mà là mình có nhận ra lúc rời đi và biết đường trở lại không.