Cuối một ngày bận, có khi ta bước từ chỗ làm về nhà mà không nhớ đã đi qua những con đường nào. Thân vẫn di chuyển, nhưng lòng còn mắc ở một cuộc họp, một lời nói chưa kịp đáp, hay những dự tính của ngày mai. Ta sống như đang cố đi thật nhanh qua hiện tại để đến một nơi an toàn hơn. Chương 50 gợi một câu hỏi ngược lại: nếu biết trân trọng sự sống đang có, liệu ta có cần sống trong nỗi sợ hãi đến thế không?
Chương này nói về sự ra vào của sống chết và về người “khéo giữ mình”. Cách nói cổ không nên được hiểu như lời hứa rằng ai sống đúng sẽ tránh được mọi bệnh tật hay biến cố. Đời sống vốn mong manh, và con người không thể kiểm soát hết. Điều Lão Tử gợi ra gần hơn với một thái độ: người không tự đẩy mình vào quá nhiều nguy hiểm bởi ham muốn, nóng nảy hay sự phô trương thì có thể đi qua đời với sự thảnh thơi hơn.
Không nuôi lớn nỗi sợ bằng sự vội vàng
Nỗi sợ thường làm ta muốn nắm chặt hơn: nắm lịch trình, nắm tiền bạc, nắm cả phản ứng của người khác. Nhưng càng cố bảo đảm mọi thứ, ta càng kiệt sức vì nhận ra đời không chịu đứng yên. Giữ gìn sự sống không phải là kiểm soát tuyệt đối. Đó có thể là ngủ đủ trước khi cơ thể kiệt quệ, không lái xe khi tâm đang quá nóng, không lao vào một cuộc cãi vã chỉ để thắng.
Sống trọn cũng không đồng nghĩa với sống liều. Nó là biết thân này đang mệt, biết lòng đang căng, biết một niềm vui nhỏ đang ở đây mà không đòi nó phải kéo dài mãi. Khi có mặt như vậy, ta bớt dùng ngày hôm nay làm vật hy sinh cho một tương lai tưởng tượng.
Một bước chân có chỗ trở về
Hôm nay, hãy dành mười phút đi bộ mà không mở điện thoại. Chú ý bàn chân chạm đất, hơi thở ra vào và cảnh vật rất gần. Nếu tâm chạy đi, chỉ cần nhận ra rồi trở về bước chân tiếp theo. Thực tập này không xóa bất an, nhưng cho ta một nơi cụ thể để đứng khi bất an đến.
Quý sự sống không phải là giữ nó trong lồng kính. Có lẽ đó là sống cẩn trọng mà không co rút, mở lòng mà không quên giới hạn, và biết rằng từng bước bình thường cũng đã là một phần của đời đáng được đi cho trọn.