Chương 30 nói trực tiếp về việc dùng binh lực, nhưng lời cảnh tỉnh của nó còn rộng hơn chiến tranh. Mỗi khi lấy sức mạnh buộc người khác phục tùng, ta có thể đạt kết quả nhanh, đồng thời để lại phản kháng, sợ hãi và những hậu quả khó nhìn thấy ngay.
Bản tiếng Hán
以道佐人主者,不以兵強天下,其事好還。師之所處,荊棘生焉;大軍之後,必有凶年。善有果而已,不敢以取強。果而勿矜,果而勿伐,果而勿驕,果而不得已,果而勿強。物壯則老,是謂不道,不道早已。
Đạt kết quả rồi biết dừng
Lão Tử không phủ nhận lúc cần ngăn điều gây hại. Ông nhấn mạnh thái độ “bất đắc dĩ”: làm điều cần làm mà không say mê quyền lực, không tự cao, không lấy thắng lợi làm lý do để tiếp tục lấn tới. Mục đích là khôi phục quân bình, không phải nuôi lớn người chiến thắng.
Trong đời thường, ta cũng dùng “binh lực” bằng lời nặng, vị trí, tiền bạc hay sự im lặng trừng phạt. Người kia có thể nhượng bộ, nhưng mối quan hệ đã mọc thêm gai. Một kết quả có được bằng sợ hãi thường cần nhiều sức mạnh hơn để duy trì.
Cái quá mạnh đã bắt đầu suy
“Vật mạnh thì già” nhắc rằng bất cứ sức nào bị đẩy đến cực độ đều chuyển sang phía suy tàn. Vì thế, người thuận Đạo không phô sức và cũng không kéo dài sự đối đầu sau khi việc cần thiết đã xong.
Khi có lợi thế trong một cuộc bất đồng, hãy thử dừng trước khi làm người khác tổn thương thêm. Nói rõ điều cần nói, giữ ranh giới cần giữ, rồi để một lối quay về. Sức mạnh chín chắn không nằm ở khả năng ép đến cùng, mà ở chỗ có thể kết thúc xung đột khi mục đích chính đáng đã đạt được.