Chương 16 mở đầu bằng lời khuyên giữ hư cực và giữ tĩnh sâu. Nghe như xa đời sống, nhưng thực ra rất gần: giữa những việc đến rồi đi, ta cần một chỗ đứng bên trong để không bị mỗi tin vui buồn kéo mình đi quá xa. Tĩnh lặng ở đây không phải đời không còn biến động, mà là khả năng nhận biết biến động mà không lập tức bị nó sai khiến.

Bản tiếng Hán

致虛極,守靜篤。萬物並作,吾以觀復。夫物芸芸,各復歸其根。歸根曰靜,是謂復命。復命曰常,知常曰明。不知常,妄作凶。知常容,容乃公,公乃王,王乃天,天乃道,道乃久,沒身不殆。

Thấy nhịp trở về

Vạn vật sinh ra rồi trở về gốc. Một ngày mở ra rồi khép lại, mùa đến rồi đi, một cảm xúc dâng lên rồi lắng xuống. Khi quên nhịp này, ta dễ tưởng điều đang diễn ra sẽ tồn tại mãi: nỗi buồn sẽ mãi nặng, thành công phải luôn kéo dài, một sai lầm là định nghĩa cả con người mình.

Thấy được tính đổi thay không làm ta thờ ơ. Trái lại, ta chăm sóc hiện tại hơn vì biết nó mong manh. Ta cũng bớt tuyệt vọng khi gặp điều không như ý, bởi trong sự vật luôn có khả năng chuyển động và trở về một trạng thái khác.

Tĩnh để hành động sáng

Lão Tử nói không biết cái thường mà hành động liều lĩnh thì dễ gặp nguy. Điều này không bảo ta chỉ ngồi yên. Nó nhắc rằng hành động bền cần đi ra từ sự hiểu biết về nhịp tự nhiên của mình và hoàn cảnh.

Hãy dành vài phút cuối ngày để ngồi yên, không sửa chữa gì cả. Nhìn lại điều đã đến, điều đã đi, và hỏi: hôm nay điều gì đang cần được trả về sự đơn giản? Có thể chỉ là một hơi thở dài, một lời xin lỗi, hoặc quyết định đi ngủ sớm. Những lần trở về nhỏ ấy làm lòng mình có gốc.