Sau chương 30 nói về hậu quả của việc dùng sức mạnh, chương 31 đi xa hơn: vũ khí, dù đẹp và hữu hiệu đến đâu, cũng là thứ mang điềm chẳng lành. Lão Tử không ca ngợi chiến thắng. Ông nhìn vào những gì còn lại sau chiến thắng: sự mất mát, nỗi sợ và những vết thương chưa biết gọi tên.
Bản tiếng Hán
夫佳兵者，不祥之器，物或惡之，故有道者不處。君子居則貴左，用兵則貴右。兵者不祥之器，非君子之器，不得已而用之，恬淡為上。勝而不美，而美之者，是樂殺人。夫樂殺人者，則不可得志於天下矣。
吉事尚左，凶事尚右。偏將軍居左，上將軍居右，言以喪禮處之。殺人之眾，以哀悲泣之，戰勝，以喪禮處之。
Thắng mà không vui vì thắng
Điều khó nhất ở chương này là lời dặn: thắng mà không lấy đó làm điều đẹp đẽ. Khi một cuộc xung đột kết thúc có lợi cho mình, ta rất dễ tự kể lại câu chuyện theo hướng mình đúng hoàn toàn, người kia đáng bị đánh bại hoàn toàn. Lão Tử mời ta dừng ở chỗ ấy. Nếu còn vui mừng vì đã làm người khác đau, sức mạnh đã đổi thành sự tàn nhẫn.
Trong đời thường, “vũ khí” không chỉ là thứ cầm trong tay. Nó có thể là lời nói sắc, chức vị cao hơn, thông tin ta nắm được, hay sự im lặng được dùng để trừng phạt. Có lúc ta cần nói rõ, cần bảo vệ ranh giới, cần ngăn một điều không lành. Nhưng càng có lợi thế, ta càng cần nhớ rằng mục đích là chấm dứt tổn hại, không phải chứng minh mình mạnh hơn.
Giữ lòng buồn trước điều phải làm
Lão Tử dùng hình ảnh tang lễ để nói về chiến thắng. Đó không phải lời khuyên phải yếu đuối trước cái xấu; đó là cách giữ nhân tính trong một việc không thể tránh. Tâm thế buồn giúp ta không quen tay với sự áp đặt. Nó nhắc ta rằng mỗi quyết định cứng rắn đều có cái giá mà người khác và chính mình cùng mang.
Khi phải nói một lời khó, hãy thử hỏi: mình đang làm điều này để bảo vệ điều gì, hay để hả giận? Khi phải dùng quyền hạn, hãy dùng vừa đủ và để lại một con đường cho người khác sửa sai. Sức mạnh có Đạo không làm ta mềm yếu; nó làm bàn tay cầm sức mạnh bớt lạnh lùng.